Apple vừa đệ đơn kiện OpenAI cùng hai cựu nhân viên của mình lên tòa án liên bang tại California ngày 10/7, cáo buộc công ty tạo ra ChatGPT đánh cắp bí mật thương mại để tăng tốc tham vọng phần cứng tiêu dùng. Vụ Apple kiện OpenAI đánh dấu lần đối đầu pháp lý căng thẳng nhất giữa hai tên tuổi lớn của ngành công nghệ, theo TechCrunch.
Đơn kiện dài 41 trang được nộp tại Tòa án quận Bắc California, nêu tên bị đơn gồm OpenAI, công ty con phần cứng io Products, Giám đốc phần cứng Tang Yew Tan và cựu kỹ sư điện hệ thống Chang Liu. Apple cho rằng đối thủ đã dàn dựng một nỗ lực có hệ thống nhằm thu thập và khai thác thông tin mật của hãng thông qua các cựu nhân viên, cách thức tuyển dụng và quan hệ với nhà cung ứng.
Vì sao Apple kiện OpenAI về bí mật thương mại phần cứng
Trọng tâm của vụ kiện là hai cá nhân từng làm việc nhiều năm tại Apple. Tang Tan là kỳ cựu tham gia phát triển iPhone và Apple Watch, hiện giữ chức Giám đốc phần cứng của OpenAI. Theo đơn kiện, ông đã dùng chính các tên mã nội bộ của Apple để khai thác thêm thông tin từ những ứng viên đang làm việc tại Apple mà OpenAI muốn tuyển.
Cáo buộc nghiêm trọng hơn nhắm vào Chang Liu. Apple nói kỹ sư này khai thác một lỗ hổng xác thực chưa từng được biết đến để tiếp tục truy cập kho lưu trữ mạng của công ty, rồi tải về hàng chục tập tin mật. Trong số đó có một bộ tài liệu dày hơn một nghìn trang ghi lại công việc kỹ thuật, cùng bản thuyết trình mô tả quy trình sản xuất và kiểm thử bo mạch chủ nhiều lớp.
Apple nhấn mạnh rằng hơn 400 cựu nhân viên của hãng hiện đầu quân cho OpenAI. Con số này, theo lập luận của Apple, cho thấy quy mô của dòng chảy nhân sự và nguy cơ rò rỉ tri thức tích lũy qua nhiều năm phát triển sản phẩm. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh OpenAI, sau khi mua lại io Products của nhà thiết kế huyền thoại Jony Ive, đang dồn lực cho một thiết bị phần cứng tiêu dùng đầu tiên gắn với trợ lý AI.
OpenAI phản hồi ngắn gọn. Người phát ngôn của công ty khẳng định họ “không quan tâm đến bí mật thương mại của công ty khác” và vẫn tập trung xây dựng công nghệ trao quyền cho mọi người. Phía io Products và hai cá nhân bị nêu tên chưa đưa ra bình luận công khai tính đến thời điểm đơn kiện được công bố.
Cuộc chiến nhân tài và tác động với người dùng
Tranh chấp lần này phản ánh một xu hướng lớn hơn: cuộc cạnh tranh nhân tài khốc liệt trong ngành AI, nơi các kỹ sư phần cứng và chuyên gia mô hình ngôn ngữ trở thành tài sản chiến lược. Khi ranh giới giữa phần mềm AI và thiết bị phần cứng ngày càng mờ, những công ty như Apple, OpenAI, Google hay Meta đều muốn kiểm soát cả chuỗi giá trị, từ chip đến trợ lý ảo. Việc nhân sự dịch chuyển giữa các đối thủ khiến nguy cơ tranh chấp sở hữu trí tuệ tăng cao.
Với người dùng Việt Nam, vụ kiện chưa tác động trực tiếp đến việc sử dụng ChatGPT hay các sản phẩm Apple. Tuy nhiên, nó cho thấy thiết bị phần cứng gắn AI mà OpenAI ấp ủ có thể bị trì hoãn nếu vướng vào kiện tụng kéo dài. Đây là điều đáng chú ý với cộng đồng công nghệ trong nước, vốn quen mua sớm các thiết bị mới và theo dõi sát mọi bước đi của hai thương hiệu này.
Giới quan sát nhận định tranh chấp có thể kéo dài nhiều năm và tốn kém, tương tự các vụ kiện bí mật thương mại nổi tiếng trước đây trong ngành xe tự lái. Kết quả cuối cùng, dù thắng hay thua, nhiều khả năng sẽ định hình lại cách các hãng công nghệ lớn ràng buộc nhân viên bằng thỏa thuận bảo mật và điều khoản không cạnh tranh. Điều cần theo dõi tiếp theo là phản ứng chính thức từ OpenAI tại tòa và liệu hai bên có chọn dàn xếp ngoài tòa hay không.
Nguồn: TechCrunch, Reuters, Fortune.
Xem thêm: AI agent đe dọa 234 tỷ USD thị trường phần mềm · Cẩm nang công cụ AI 2026.
