Anthropic ngày 1/6 đã nộp bản đăng ký mật theo mẫu S-1 lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), chính thức khởi động thương vụ IPO Anthropic được chờ đợi nhất ngành trí tuệ nhân tạo. Hồ sơ hướng tới niêm yết trên sàn Nasdaq ngay trong tháng 10/2026, ở mức định giá 965 tỷ USD — cao hơn đối thủ OpenAI.
Theo các nguồn tin phố Wall, đợt chào bán do Goldman Sachs, JPMorgan và Morgan Stanley dẫn dắt, dự kiến huy động hơn 60 tỷ USD và trở thành một trong những thương vụ IPO công nghệ lớn nhất lịch sử. Chỉ một tuần sau, ngày 8/6, OpenAI cũng nộp hồ sơ IPO của riêng mình, nhắm mức định giá quanh ngưỡng 1.000 tỷ USD khi lên sàn.
Cuộc đua định giá phản ánh dòng vốn chưa từng có tiền lệ. Anthropic vừa khép lại vòng Series H trị giá 65 tỷ USD, do Altimeter, Dragoneer, Greenoaks và Sequoia dẫn đầu, nâng định giá lên 965 tỷ USD. OpenAI được định giá 852 tỷ USD sau vòng gọi vốn kỷ lục 122 tỷ USD hồi tháng 3. Riêng Google đã rót 10 tỷ USD vào Anthropic và cam kết bổ sung 30 tỷ USD nếu công ty đạt các mốc hiệu suất.
Điều khiến giới đầu tư mạnh tay là tốc độ tăng doanh thu. Anthropic công bố doanh thu theo run rate đạt 47 tỷ USD, tăng vọt từ 30 tỷ USD đầu năm và chỉ 10 tỷ USD cho cả năm ngoái. Phần lớn động lực đến từ khách hàng doanh nghiệp và mảng lập trình, nơi các mô hình Claude được tích hợp sâu vào quy trình phát triển phần mềm.
Thế trận đã đảo chiều rõ rệt. Đầu năm 2025, OpenAI vẫn là công ty AI giá trị nhất thế giới; đến giữa 2026, Anthropic vươn lên dẫn đầu nhờ biên tăng trưởng doanh thu nhanh hơn và vị thế vững ở phân khúc doanh nghiệp. Việc cả hai cùng nộp hồ sơ trong vòng một tuần biến mùa thu 2026 thành thời điểm bản lề, lần đầu nhà đầu tư đại chúng có thể mua trực tiếp cổ phần hai phòng thí nghiệm AI hàng đầu.
Lựa chọn niêm yết vào lúc này mang tính chiến lược. Cả Anthropic lẫn OpenAI đều chi hàng chục tỷ USD mỗi năm cho điện toán và nhân tài, vượt xa doanh thu hiện tại. Lên sàn giúp họ tiếp cận nguồn vốn công khai khổng lồ, giảm phụ thuộc vào một vài nhà đầu tư chiến lược như Google hay Microsoft, đồng thời tạo thanh khoản cho nhân viên và các quỹ mạo hiểm đã rót tiền từ sớm.
Bức tranh vĩ mô cũng nâng đỡ kỳ vọng. Hãng nghiên cứu Gartner dự báo chi tiêu AI toàn cầu năm 2026 chạm 2.590 tỷ USD, tăng 47% so với năm trước. Trong đó, hạ tầng gồm máy chủ, chip và mạng chiếm hơn 45%; dịch vụ AI đạt gần 589 tỷ USD và phần mềm khoảng 452 tỷ USD. Gartner gọi 2026 là “năm bản lề”, khi doanh nghiệp, chứ không chỉ các hãng đám mây, bắt đầu tăng gấp đôi chi cho mô hình tạo sinh và AI tác nhân.
IPO Anthropic và nỗi lo bong bóng
Song hành với hưng phấn là hoài nghi. Các tập đoàn công nghệ Mỹ dự kiến chi tới 725 tỷ USD cho hạ tầng AI riêng trong năm 2026, còn JPMorgan ước tính khoảng 5.000 tỷ USD sẽ đổ vào hạ tầng AI tới năm 2030. Vấn đề là doanh thu thực tế của ngành mới chỉ bằng một phần nhỏ con số đó, khoảng cách mà nhiều nhà phân tích ví như “khe nứt rộng cỡ hẻm núi Grand Canyon”.
Mối lo còn nằm ở những “thương vụ vòng tròn”. Nvidia cam kết rót 100 tỷ USD vào OpenAI để xây trung tâm dữ liệu, rồi phần lớn số tiền đó quay lại mua chính chip của Nvidia. Nhà đầu tư Michael Burry, người dự báo đúng khủng hoảng 2008, hồi tháng 5/2026 cảnh báo thị trường AI giống giai đoạn cuối của bong bóng dot-com. Một nghiên cứu của NBER công bố tháng 2/2026 cho thấy 90% doanh nghiệp chưa ghi nhận tác động rõ rệt của AI lên năng suất.
Với Việt Nam, những định giá nghìn tỷ USD vừa là cơ hội vừa là lời nhắc về thế phụ thuộc. FPT đang đầu tư 200 triệu USD xây “nhà máy AI” cùng NVIDIA và triển khai dịch vụ cho thuê GPU tại cả Việt Nam lẫn Nhật Bản, với vốn 50 triệu USD mỗi thị trường. FPT AI Factory hiện cung cấp 43 dịch vụ AI Cloud, phục vụ hơn 18.000 người dùng. Khi hạ tầng và mô hình lõi vẫn nằm trong tay một vài tập đoàn Mỹ, mỗi biến động định giá hay một cú điều chỉnh thị trường đều có thể dội thẳng vào chi phí của doanh nghiệp Việt.
Đợt IPO Anthropic mùa thu này sẽ là phép thử lớn nhất: thị trường định giá AI theo doanh thu thật hay theo kỳ vọng. Câu trả lời nhiều khả năng sẽ định hình dòng chảy vốn công nghệ toàn cầu trong cả thập kỷ tới.
Nguồn: CNBC, Anthropic, Gartner. Xem thêm: Làn sóng IPO AI 2026 và cuộc đua nghìn tỷ USD.
Đọc thêm: OpenAI IPO: định giá gần 1.000 tỷ USD · Công cụ AI 2026: cách chọn, đánh giá và dùng
