Năm 2026 chứng kiến một cuộc đua chi tiêu chưa từng có trong ngành công nghệ. Các tập đoàn lớn nhất thế giới đang đổ những khoản tiền khổng lồ vào hạ tầng AI, với tổng mức đầu tư được dự báo gần 725 tỷ USD. (xem thêm: Gartner)
Con số này lớn tới mức khó hình dung. Nó đặt ra một câu hỏi quan trọng: đây là nền móng cho một kỷ nguyên mới, hay dấu hiệu của một bong bóng đang phình to? Bài viết phân tích cả hai góc nhìn. (tham khảo: The Verge)
Mục lục bài viết
Những con số gây choáng
Theo các thống kê ngành, chi tiêu đầu tư của những nhà vận hành trung tâm dữ liệu lớn nhất thế giới năm 2026 được dự báo gần 750 tỷ USD. Con số tương ứng của năm 2025 chỉ khoảng 450 tỷ USD. Đọc thêm Công cụ AI 2026 để có bức tranh tổng quan liên quan tới hạ tầng AI.
Riêng năm hãng công nghệ lớn nhất, gồm Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta và Oracle, dự kiến chi khoảng 660 đến 690 tỷ USD cho hạ tầng. Phần lớn khoản này dành cho năng lực tính toán và trung tâm dữ liệu phục vụ AI.
Chi tiết về hạ tầng AI
Bài viết phân tích sâu hơn về hạ tầng AI: bối cảnh, tác động và lời khuyên thực tế cho người Việt năm 2026.
Câu chuyện về hạ tầng AI cho thấy AI đang lan vào đời sống.
Nhìn vào từng hãng càng thấy rõ quy mô. Amazon dự kiến chi khoảng 200 tỷ USD, Alphabet quanh mức 180 tỷ, Meta từ 115 đến 135 tỷ, còn Microsoft vào khoảng 110 đến 120 tỷ USD trong năm nay.
Vì sao các hãng đổ tiền mạnh đến vậy
Lý do cốt lõi là niềm tin vào nhu cầu. Các hãng tin rằng AI sẽ trở thành lớp nền tảng của mọi phần mềm, và ai sở hữu nhiều năng lực tính toán hơn sẽ giành lợi thế.
Mô hình AI ngày càng lớn cũng đòi hỏi nhiều chip và điện hơn. Để huấn luyện và vận hành các mô hình mới, hạ tầng AI phải mở rộng liên tục.
Thiếu hạ tầng đồng nghĩa với việc tụt lại trong cuộc đua.
Còn một yếu tố tâm lý. Khi một đối thủ công bố khoản chi lớn, các hãng khác khó đứng ngoài. Không ai muốn bị xem là kẻ chậm chân, nên cuộc đua tự nó đẩy mức chi lên cao.
Lo ngại về một bong bóng
Không phải ai cũng lạc quan. Nhiều nhà phân tích cảnh báo rằng mức chi hiện nay đang chạy nhanh hơn doanh thu thực mà AI tạo ra. Khoảng cách đó là điều khiến họ lo lắng.
Lập luận của phía thận trọng khá đơn giản. Hạ tầng được xây trước, dựa trên kỳ vọng nhu cầu sẽ tới. Nếu nhu cầu thực tế đến chậm hơn dự báo, các hãng sẽ ôm một lượng tài sản đắt tiền mà chưa sinh lời.
Lịch sử công nghệ từng có những giai đoạn tương tự. Thời bùng nổ internet cuối thập niên 1990, hạ tầng cáp quang được xây ồ ạt rồi phải mất nhiều năm mới dùng hết. Một số người thấy bóng dáng quen thuộc.
Lập luận của phía lạc quan
Ở chiều ngược lại, phía lạc quan cho rằng lần này khác. Họ chỉ ra rằng nhu cầu dùng AI đã có thật và đang tăng nhanh, không chỉ là kỳ vọng trên giấy.
Các hãng dẫn đầu cũng có nguồn tiền mặt dồi dào từ những mảng kinh doanh khác. Khác với nhiều công ty thời bong bóng internet, họ không vay nợ để chi, nên rủi ro sụp đổ dây chuyền thấp hơn.
Bên cạnh đó, hạ tầng tính toán không dễ lỗi thời như cáp quang dư thừa. Nếu một mô hình không thành công, năng lực tính toán vẫn dùng được cho mô hình khác. Tài sản này linh hoạt hơn.
Điều này ảnh hưởng gì tới người dùng
Với người dùng phổ thông, cuộc đua hạ tầng mang lại lợi ích trước mắt. Nhiều năng lực tính toán hơn giúp các công cụ AI nhanh hơn, rẻ hơn và mạnh hơn theo thời gian.
Tuy vậy, cũng có mặt cần lưu ý. Nếu các hãng chi quá tay rồi phải thu hồi vốn, họ có thể tăng giá dịch vụ hoặc siết các gói miễn phí. Một vài dấu hiệu kiểu này đã xuất hiện.
Góc nhìn cho Việt Nam
Việt Nam không nằm trong nhóm chi tiêu khổng lồ đó, nhưng vẫn chịu ảnh hưởng. Khi hạ tầng AI toàn cầu mở rộng, chi phí dùng các công cụ AI có thể giảm, có lợi cho doanh nghiệp và người dùng Việt.
Mặt khác, đây cũng là lời nhắc về chủ quyền công nghệ. Phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng nước ngoài tiềm ẩn rủi ro. Việc Việt Nam đầu tư cho trung tâm dữ liệu nội địa vì thế có ý nghĩa dài hạn.
Cuộc đua 725 tỷ USD vào hạ tầng AI là canh bạc lớn nhất ngành công nghệ hiện nay. Bong bóng hay nền móng, câu trả lời sẽ rõ trong vài năm tới. Điều chắc chắn là quy mô đầu tư này sẽ định hình cả ngành.
Nguồn: Goldman Sachs, BloombergNEF, Fortune. Xem thêm: Làn sóng sa thải vì AI cuốn 92.000 việc làm.
