Lần đầu tiên kể từ khi cuộc đua AI tạo sinh bắt đầu, Anthropic đã vượt OpenAI về thị phần doanh nghiệp, đảo ngược thế thống trị mà công ty tạo ra ChatGPT từng nắm giữ. Theo khảo sát thường niên của quỹ Menlo Ventures công bố đầu năm 2026, Anthropic hiện chiếm khoảng 40% chi tiêu cho mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trong khối doanh nghiệp, tăng vọt từ 24% một năm trước và chỉ 12% hồi 2023. Cùng giai đoạn, OpenAI rơi từ 50% xuống còn 27%, còn Google đứng thứ ba với 21%.
Sự dịch chuyển không chỉ nằm trên giấy. Dữ liệu chi tiêu thực tế từ nền tảng tài chính Ramp cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp Mỹ trả tiền cho Claude của Anthropic đã lên 34,4% trong tháng 4/2026, tăng 3,8 điểm phần trăm chỉ trong một tháng. Đây là lần đầu tiên số doanh nghiệp Mỹ chi tiền cho Claude nhiều hơn cho ChatGPT, một cột mốc mà ít ai hình dung được khi OpenAI ra mắt ChatGPT cuối 2022.
Về quy mô, hai công ty vẫn bám đuổi sát sao. OpenAI báo doanh thu 5,7 tỷ USD trong quý I/2026, nhỉnh hơn Anthropic gần 1 tỷ USD. Nhưng tốc độ của Anthropic mới là điều đáng chú ý: doanh thu quy đổi theo năm (run-rate) đạt khoảng 14 tỷ USD vào tháng 2/2026, và công ty đặt mục tiêu 20-26 tỷ USD cho cả năm. OpenAI ở thời điểm tương tự công bố mức run-rate quanh 25 tỷ USD, nghĩa là khoảng cách tổng doanh thu vẫn nghiêng về phía OpenAI, nhưng phần thắng trong nhóm khách hàng trả tiền cao nhất, tức thị phần doanh nghiệp, lại đang thuộc về Anthropic.
Cuộc đua gọi vốn phản ánh kỳ vọng của giới đầu tư. OpenAI vừa khép lại vòng huy động 122 tỷ USD với định giá sau đầu tư 852 tỷ USD, có sự tham gia của Amazon, NVIDIA và Microsoft. Trong khi đó, Anthropic được cho là đang huy động vốn ở mức định giá lên tới 950 tỷ USD, đưa công ty non trẻ hơn này tạm vượt đối thủ về giá trị trên giấy tờ. Hai con số gần 1.000 tỷ USD cho thấy thị trường định giá ngành AI nền tảng ở mức chưa từng có tiền lệ, và cuộc giành thị phần doanh nghiệp chính là động lực phía sau.
Vì sao thị phần doanh nghiệp dịch chuyển
Giới phân tích cho rằng cú đảo chiều về thị phần doanh nghiệp đến từ ba yếu tố. Thứ nhất là chất lượng của Claude trong các tác vụ lập trình và xử lý văn bản dài, vốn là nhu cầu cốt lõi của khối doanh nghiệp. Thứ hai là độ tin cậy trong các luồng tự động hóa kiểu agentic, nơi mô hình phải thực thi nhiều bước liên tiếp mà ít sai sót. Thứ ba là chiến lược của Anthropic tập trung bán cho doanh nghiệp và nhà phát triển, thay vì chạy theo lượng người dùng đại chúng như ChatGPT.
Bối cảnh vĩ mô đứng sau sự cạnh tranh này là một thị trường đang phình to với tốc độ hiếm thấy. Gartner dự báo chi tiêu AI toàn cầu năm 2026 đạt 2.590 tỷ USD, tăng 47% so với năm trước. Riêng phần mềm AI dạng agent được dự báo chạm 206,5 tỷ USD trong năm nay và nhảy lên 376,3 tỷ USD vào 2027, mức tăng 82% chỉ trong một năm. Gartner cũng ước tính 40% ứng dụng doanh nghiệp sẽ tích hợp tác tử AI chuyên biệt vào cuối 2026, so với dưới 5% năm 2025.
Tuy vậy, đà tăng trưởng này đi kèm rủi ro mà chính các nhà phân tích cảnh báo. Nhiều doanh nghiệp lập ngân sách dựa trên đơn giá token của năm 2024, nhưng các luồng công việc agentic ở mức độ triển khai 2026 tiêu thụ lượng token gấp nhiều lần dự tính ban đầu, tạo sức ép lên chi phí. VentureBeat chỉ ra ba mối đe dọa có thể bào mòn lợi thế của Anthropic: áp lực giảm giá token, sự trở lại của OpenAI với các mô hình mới, và việc các ông lớn đám mây tự phát triển mô hình riêng. Nói cách khác, vị trí dẫn đầu hiện tại chưa phải là chiến thắng được bảo chứng.
Với Việt Nam, sự cạnh tranh giữa các nền tảng AI diễn ra đúng lúc hành lang pháp lý vừa định hình. Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ 1/3/2026, phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro và gắn nghĩa vụ pháp lý tương ứng, đưa Việt Nam vào nhóm nước sớm có khung luật toàn diện trong khu vực. Trên thực địa kinh doanh, FPT ghi nhận doanh thu mảng AI và phân tích dữ liệu tăng 83% trong bốn tháng đầu năm 2026, còn hàng loạt trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang được Viettel, CMC cùng Samsung SDS và liên danh FPT với G42 triển khai.
Đối với doanh nghiệp Việt, việc Claude, ChatGPT hay Gemini chiếm ưu thế không chỉ là chuyện thị phần doanh nghiệp ở Mỹ, mà ảnh hưởng trực tiếp tới lựa chọn nền tảng, chi phí token và bài toán tuân thủ khi đưa AI vào vận hành.
Theo khảo sát của Salesforce và các hãng tư vấn, hơn 90% doanh nghiệp Đông Nam Á dự định thử nghiệm AI dạng agent vào cuối 2026, trong đó Singapore và Indonesia dẫn đầu với tỷ lệ doanh nghiệp tiến tới triển khai quy mô lần lượt 56% và 51%. Cuộc đua thị phần doanh nghiệp giữa Anthropic và OpenAI, vì thế, sẽ định hình không chỉ thị trường Mỹ mà cả lựa chọn công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam trong những quý tới.
Nguồn: Menlo Ventures, Ramp, Gartner, VentureBeat, Báo Chính phủ.
Xem thêm: Dịch vụ chatbot AI cho doanh nghiệp Việt.
Đọc thêm: Công cụ AI 2026: cách chọn, đánh giá và dùng · Capex AI 700 tỷ USD: bong bóng hay cuộc đua?
