NotebookLM, công cụ ghi chú và nghiên cứu AI của Google, đang được nhiều sinh viên Việt xem như trợ lý học tập miễn phí nhờ khả năng tóm tắt giáo trình, tạo thẻ ghi nhớ và biến tài liệu thành podcast ôn tập. Bản nâng cấp lớn được Google công bố ngày 8/6 còn giúp công cụ này tự tìm nguồn học liệu thay người dùng.
Điểm khác biệt lớn nhất của NotebookLM so với các chatbot thông thường nằm ở cách trả lời. Thay vì lấy kiến thức trôi nổi trên Internet, công cụ chỉ dựa vào đúng những tài liệu người dùng tải lên và kèm trích dẫn cụ thể cho từng ý. Cách làm này giảm đáng kể tình trạng “ảo giác” — AI bịa thông tin — vốn là nỗi lo lớn nhất khi học bằng chatbot.
Để bắt đầu, người học chỉ cần tài khoản Google và truy cập notebooklm.google.com. Mỗi sổ tay cho phép nạp giáo trình PDF, slide bài giảng, Google Docs, đường dẫn YouTube hay cả tệp ghi âm buổi học. Bản miễn phí hiện đủ dùng cho nhu cầu học tập thông thường của học sinh, sinh viên.
Sau khi nạp nguồn, người học có thể hỏi đáp trực tiếp về nội dung, yêu cầu lập dàn ý ôn tập, tạo flashcard hay bộ câu hỏi trắc nghiệm để tự kiểm tra. Tính năng được sinh viên nhắc đến nhiều nhất là Audio Overview — biến tập tài liệu khô khan thành cuộc trò chuyện podcast giữa hai giọng đọc, đã hỗ trợ tiếng Việt, tiện nghe lại khi di chuyển.
Bản cập nhật ngày 8/6 đưa Gemini 3.5 thành mô hình mặc định và bổ sung loạt kỹ năng “agentic”. Theo TechCrunch, người dùng giờ có thể bắt đầu trò chuyện về một chủ đề rồi để NotebookLM tự đề xuất và thu thập nguồn qua Google Search, thay vì phải tự mang tài liệu đến như trước. Công cụ thậm chí tìm được nguồn gốc viết bằng ngôn ngữ khác.
Mỗi sổ tay nay còn được cấp một “máy tính đám mây” riêng để viết và chạy mã, phục vụ phân tích dữ liệu ngay trong notebook. Kết quả học tập xuất được ra 11 định dạng, từ PDF, Word, Excel, PowerPoint đến biểu đồ trực quan. NotebookLM cũng hiển thị từng bước suy luận để người học kiểm tra cách AI đi đến câu trả lời.
Các tính năng mới nói trên trước mắt dành cho người dùng Google AI Ultra và khách hàng Workspace doanh nghiệp, sau đó mở rộng dần. Dù vậy, những tính năng cốt lõi phục vụ việc học — hỏi đáp theo nguồn, flashcard, podcast ôn tập — vẫn miễn phí cho người dùng phổ thông.
Tại Việt Nam, NotebookLM xuất hiện ngày càng nhiều trong các buổi hướng dẫn kỹ năng số ở trường đại học và bài chia sẻ trên những cộng đồng công nghệ lớn. Nhiều sinh viên dùng công cụ để tóm tắt giáo trình tiếng Anh dày hàng trăm trang, dựng đề cương ôn thi cuối kỳ, hoặc nghe lại bài giảng dưới dạng hội thoại khi ngồi xe buýt.
Giới chuyên môn vẫn khuyến cáo người học giữ thói quen kiểm chứng. NotebookLM trích dẫn theo nguồn nhưng có thể tóm lược thiếu chính xác, nên câu trả lời cần được đối chiếu với tài liệu gốc trước khi đưa vào bài thi hay tiểu luận. Quan trọng hơn, công cụ phát huy giá trị khi được dùng để hiểu sâu vấn đề, không phải để làm bài hộ.
Việc Google dồn những mô hình mạnh nhất vào một công cụ học tập miễn phí cho thấy giáo dục đang trở thành mặt trận cạnh tranh mới giữa các hãng AI, và người học Việt Nam sẽ có thêm nhiều lựa chọn đáng theo dõi trong năm học tới.
Nguồn: TechCrunch, Google.
Xem thêm: NotebookLM 2026: nâng cấp agentic chạy Gemini 3.5 · Hướng dẫn học AI từ A-Z
