Một khảo sát mới của IBM cho thấy 76% trong số hơn 2.000 tổ chức được hỏi đã lập vị trí giám đốc AI, tăng vọt từ mức 26% của một năm trước. Con số này đánh dấu trí tuệ nhân tạo chính thức bước vào phòng họp hội đồng quản trị, không còn là việc riêng của bộ phận công nghệ. (xem thêm: Gartner)
Khảo sát do IBM Institute for Business Value thực hiện, dựa trên ý kiến của khoảng 2.000 lãnh đạo doanh nghiệp tại 33 quốc gia và 21 ngành, với dữ liệu thu thập trong khoảng tháng 2 đến tháng 4/2026. Cùng với sự nổi lên của giám đốc AI, báo cáo ghi nhận 59% lãnh đạo dự đoán vai trò của giám đốc nhân sự sẽ mạnh lên, phản ánh việc AI tác động trực tiếp tới cách tổ chức công việc và con người. (tham khảo: Harvard Business Review)
Tốc độ thay đổi là điều gây chú ý nhất. Việc một chức danh cấp cao đi từ thiểu số lên chiếm ba phần tư doanh nghiệp chỉ trong một năm là hiếm thấy trong lịch sử quản trị. Nó cho thấy nhiều hội đồng quản trị không còn xem AI là một dự án thử nghiệm, mà là yếu tố ảnh hưởng tới chiến lược, chi phí và năng lực cạnh tranh — đủ quan trọng để cần một người chịu trách nhiệm trực tiếp ở cấp điều hành.
Tuy vậy, con số ấn tượng này nên được nhìn nhận một cách thận trọng. Cũng trong các khảo sát gần đây, một tỷ lệ lớn lãnh đạo thừa nhận hội đồng quản trị đang thúc ép quá trình chuyển đổi AI diễn ra quá nhanh. Khi một xu hướng lan rộng với tốc độ như vậy, luôn có khả năng một phần trong đó là phản ứng theo đám đông: doanh nghiệp lập chức danh vì đối thủ đã làm, vì nhà đầu tư kỳ vọng, hơn là vì một nhu cầu vận hành thực sự.
Mục lục bài viết
Chi tiết về giám đốc AI
Bài viết phân tích sâu hơn về giám đốc AI: bối cảnh, tác động và lời khuyên thực tế cho người Việt năm 2026.
Câu chuyện về giám đốc AI cho thấy AI đang lan vào đời sống.
Những người ủng hộ cho rằng giám đốc AI là cần thiết.
AI cắt ngang mọi phòng ban — từ sản phẩm, vận hành tới pháp lý và nhân sự — nên cần một người có thẩm quyền điều phối, đặt ưu tiên, quản lý rủi ro và bảo đảm các khoản đầu tư không chồng chéo. Nếu thiếu vai trò này, các sáng kiến AI dễ rơi vào tình trạng mỗi nơi làm một kiểu, khó đo lường hiệu quả. Đọc thêm Công cụ AI 2026 để có bức tranh tổng quan liên quan tới giám đốc AI.
Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến hoài nghi cho rằng một chức danh mới không tự nó giải quyết được vấn đề. Nếu giám đốc AI không có ngân sách, không có quyền quyết định thật sự hoặc không được các bộ phận khác phối hợp, vị trí này dễ trở thành biểu tượng hơn là động lực. Lịch sử quản trị từng có những chức danh nổi lên rồi lặng lẽ sáp nhập trở lại khi công nghệ trở thành năng lực phổ thông. Một số chuyên gia dự đoán điều tương tự có thể xảy ra với giám đốc AI khi kỹ năng AI dần trở thành yêu cầu mặc định của mọi lãnh đạo.
Có lẽ điều đáng quan tâm hơn bản thân chức danh là cách doanh nghiệp trả lời câu hỏi: ai sẽ chịu trách nhiệm để AI tạo ra giá trị thật và được dùng một cách có trách nhiệm? Câu trả lời đó có thể là một giám đốc AI chuyên trách, cũng có thể là việc bổ sung năng lực AI cho các vị trí lãnh đạo hiện có. Hình thức ít quan trọng bằng việc trách nhiệm được xác định rõ ràng.
Với doanh nghiệp Việt Nam, đa số chưa cần và cũng chưa đủ quy mô để lập một chức danh cấp C riêng cho AI. Nhưng tinh thần phía sau xu hướng này thì đáng tham khảo: cần có người được giao trách nhiệm rõ ràng cho việc ứng dụng AI, có hiểu biết để chọn đúng bài toán, và có đủ tiếng nói để phối hợp giữa các phòng ban. Ở một doanh nghiệp vừa và nhỏ, người đó có thể chính là giám đốc điều hành hoặc một trưởng bộ phận được trao thêm vai trò, miễn là việc này không bị bỏ lửng.
Xu hướng giám đốc AI vì vậy nên được đọc như một tín hiệu, hơn là một khuôn mẫu để sao chép. Tín hiệu đó là: AI đã đủ lớn để cần được quản trị nghiêm túc ở cấp cao nhất. Còn việc quản trị ấy mang hình hài nào thì mỗi doanh nghiệp phải tự tìm câu trả lời phù hợp với quy mô và mục tiêu của mình.
Nguồn: IBM Institute for Business Value, CNBC, People Matters. Xem thêm: EU AI Act giai đoạn 2: phạt 7% doanh thu nếu vi phạm.
Quốc Dũng
