Báo cáo Digital News Report 2026 của Viện Reuters công bố ngày 16/6 cho thấy tỷ lệ người đọc tin bằng AI chatbot mỗi tuần đã tăng từ 7% lên 10% trên toàn cầu chỉ trong một năm. Theo Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters thuộc Đại học Oxford, đây là mức tăng nhanh dù số người dùng vẫn còn là thiểu số.
Khảo sát trên 45 thị trường, trong đó có Việt Nam, ghi nhận các công cụ như ChatGPT và Google Gemini đang dần trở thành một kênh tiếp cận tin tức bên cạnh báo điện tử, mạng xã hội và công cụ tìm kiếm.
Table of Contents
Vì sao ngày càng nhiều người đọc tin bằng AI chatbot
Mức tăng tập trung ở nhóm trẻ và những người vốn quan tâm tin tức. Có 17% người dưới 35 tuổi dùng chatbot AI để đọc tin, gấp ba lần nhóm lớn tuổi nhất (5%). Trong nhóm “mê tin tức”, tỷ lệ này lên tới 18%. Tuy nhiên, chỉ 1% xem AI là nguồn tin chính, cho thấy công cụ này hiện chỉ đóng vai trò bổ trợ.
Người dùng tìm đến chatbot không chỉ để xem tiêu đề. Phổ biến nhất là đặt câu hỏi nối tiếp (42%), kế đến là cập nhật tin mới (35%), tóm tắt (34%), nhờ giải thích cho dễ hiểu (30%) và đánh giá độ tin cậy của một nguồn tin (33%). Động lực lớn nhất là muốn hiểu sâu hơn và tiết kiệm thời gian.
Niềm tin vẫn là rào cản. Chỉ 20% dân số nói chung tin vào tin tức do AI cung cấp, thấp hơn mức tin tưởng tin tức nói chung (37%). Nhưng trong số người thực sự dùng, có tới 44% bày tỏ tin tưởng, cho thấy khoảng cách niềm tin chủ yếu đến từ những người chưa từng dùng.
Cảnh báo cho báo chí và người làm nội dung Việt
Điểm khiến nhiều tòa soạn lo ngại là tỷ lệ bấm vào nguồn gốc rất thấp. Chỉ 4% người dùng nói họ thường xuyên nhấp sang bài gốc từ chatbot AI, so với 19% từ công cụ tìm kiếm và 17% từ mạng xã hội. Khi người đọc nhận được câu trả lời đầy đủ ngay trong chatbot, lưu lượng dẫn về trang gốc giảm mạnh.
Mức độ sử dụng chênh lệch theo quốc gia: cao nhất ở Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ (14%), Brazil (13%), trong khi Anh chỉ 4% và Mỹ 6%. Đà tăng mạnh ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh, những khu vực mà nền tảng số đã ăn sâu vào thói quen đọc tin, gần với bối cảnh Việt Nam.
Với các trang tin và người sáng tạo nội dung trong nước, báo cáo gợi ý không nên chạy theo việc bắt chước chức năng chung của AI, mà nên tập trung vào thứ AI khó thay thế gồm thông tin độc quyền, phân tích chuyên sâu và vai trò nguồn tin đáng tin cậy. Việc tối ưu để được AI trích dẫn cũng trở nên quan trọng khi đó dần là kênh khám phá chính.
Reuters kết luận tác động của AI sẽ không đồng đều giữa các thị trường và nhóm người dùng. Điều cần theo dõi là liệu các tòa soạn có tìm được cách giữ chân độc giả khi ngày càng nhiều người quen đọc tin qua chatbot.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm các công cụ AI hữu ích trong cẩm nang công cụ AI 2026 của Nhịp AI.
Nguồn: Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters (Digital News Report 2026).
Xem thêm: Grok 4.3 lên Amazon Bedrock, giá rẻ 2026.
